Groningen is Goud Waard!
Het Erfgoedberaad Groningen
Gemeenten, provincie en professionele organisaties bouwen al jaren samen aan erfgoed, landschap en ruimtelijke kwaliteit. Het Erfgoedberaad Groningen brengt die krachten bijeen.
Via gemeentespecifieke kaarten en deze website vindt u kennis, ondersteuning en provinciale subsidiemogelijkheden. Direct binnen handbereik.
Wat kunt u hier vinden
Erfgoedparels
Bekijk per Groningse gemeente erfgoedparels en ontdek het goud van Groningen!
Wie doet wat?
De rollen, wettelijke taken en verantwoordelijkheden op het gebied van erfgoed op een rij.
Subsidies
Er zijn diverse subsidies voor landschap, erfgoed en ruimtelijke kwaliteit en restauratie van monumenten.
Organisaties van Het Erfgoedberaad Groningen
Het Erfgoedberaad Groningen gelooft dat de Groningse identiteit en toekomstbesluiten verankerd liggen in haar geschiedenis. Erfgoed draagt bij aan de vooruitgang en is de 'gouden' sleutel tot een karakteristieke en leefbare omgeving. Door erfgoed een stem te geven in de politieke besluitvorming, behouden we het unieke karakter van de Groningse gemeenten.
Erfgoedparels
Gemeentekaarten
De kaarten zijn er om de rijkdom van Groningen te laten zien en voelen. Groningen is goud waard! De kaarten bieden een praktisch overzicht van actuele subsidieregelingen, de taken van de wethouder en de rol van de gemeente bij monumentenzorg en archeologie.
Bekijk hier alle bronvermeldingen van de gebruikte foto's.
Erfgoed:
Wie doet wat?
Bij de zorg voor erfgoed zijn meerdere partijen betrokken, van het Erfgoedberaad Groningen, het Rijk, provincie tot de gemeenten. Elk met eigen rollen, wettelijke taken en verantwoordelijkheden.
Erfgoedberaad Groningen
Rol
Het Erfgoedberaad Groningen is een netwerk waarin erfgoedorganisaties in de provincie Groningen samenwerken en de belangen van het Groninger Erfgoed behartigen.
Taak
Gezamenlijke inzet voor de bijzondere waarde van het Groninger erfgoed als drager van de Groninger gebiedsidentiteit. Deze inzet is zowel gericht op het behoud als op het benutten en het doorontwikkelen van dit erfgoed.
Rijk
Rol
Bepaalt landelijke kaders & beschermt nationaal erfgoed.
Wettelijke taak
De Erfgoedwet en Omgevingswet vormen het wettelijke kader voor de bescherming van cultureel erfgoed, waaronder rijksmonumenten en archeologische waarden.
Verantwoordelijkheden
Zorgen voor het behoud en de toekomst van erfgoed van nationaal belang en voor de ontwikkeling van kennis en beleid (via RCE). Erfgoed draagt bij aan de kwaliteit en identiteit van de leefomgeving en heeft ook maatschappelijke en economische waarde.
Provincie
Rol
Verbindt, ondersteunt & bewaakt provinciale belangen.
Wettelijke taak
Zorg voor provinciale erfgoedbelangen en archeologie; erfgoed, ruimtelijke kwaliteit en landschap als onderdeel van het provinciale ruimtelijke beleid.
Verantwoordelijkheden
Erfgoed verbinden aan ruimtelijke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen en bijdragen aan het behoud én toekomstbestendig gebruik ervan. Vanuit de opgave Erfgoed, Ruimtelijke Kwaliteit en Landschap (ERL) en het Erfgoedprogramma ondersteunt en financiert de provincie onder meer de steunpunten en het Erfgoedloket.
Gemeente
Rol
Beschermt, weegt af & maakt lokaal beleid.
Wettelijke taak
Erfgoed meewegen in de fysieke leefomgeving; zorg voor archeologische waarden en uitvoering van de gemeentelijke monumentenzorg binnen de kaders van de Omgevingswet.
Verantwoordelijkheden
Erfgoed een plek geven in de ontwikkeling van de gemeente: behouden waar nodig, ruimte bieden voor ontwikkeling en hergebruik en de maatschappelijke, ruimtelijke en economische waarde van erfgoed benutten.
SubsidieS
Gemeenten werken onderling en samen met de provincie en professionele organisaties, zoals de leden van het Erfgoedberaad Groningen, al jarenlang aan erfgoed, landschap en ruimtelijke kwaliteit. Daarbij kunnen zij gebruikmaken van beschikbare provinciale subsidiemogelijkheden.
Landschap
Voor het versterken, ontwikkelen en beschermen van karakteristieke landschappen, landschapselementen en structuren.
In 2026 is hiervoor € 750.000,- beschikbaar.
Landschapswerkplaats
Voor concrete projecten die het landschap mooier, groener en toegankelijker maken, zoals herstel van maren en diepen, groenstructuren en routes.
De subsidie bedraagt maximaal 75% van de kosten; per project geldt een minimum van € 10.000,- of € 25.000,-. Afhankelijk van het type aanvraag.
Bos & Hout
Voor bosaanleg, houtwallen, houtsingels en vergroening van onder meer erven, bedrijventerreinen en schoolpleinen.
De uitvoeringskosten kunnen voor 100% worden vergoed, met per onderdeel verschillende maxima.
Ruimtelijke Kwaliteit
Voor het inzetten van ontwerp- en landschapsdeskundigheid bij ruimtelijke vraagstukken.
De subsidie bedraagt maximaal 50% van de kosten, tot € 25.000 per aanvraag.
Erfgoedprogramma
2026–2028
Sinds 2017 werken Rijk en regio samen om het erfgoed in het aardbevingsgebied te versterken en behouden. In 2025 is het programma geactualiseerd. Het Erfgoedprogramma maakt onderdeel uit van de provinciale opgave Erfgoed, Ruimtelijke Kwaliteit en Landschap (ERL).
Vanuit het Erfgoedprogramma en ERL wordt onder meer ingezet op restauratie, onderhoud en behoud van historische gebouwen en landschappen.
Ook worden vanuit het programma en ERL het Steunpunt Cultureel Erfgoed, de Regioarcheoloog, het Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit en het Erfgoedloket mogelijk gemaakt.
Kwaliteitsimpuls Erfgoed
Subsidie voor erfgoedeigenaren, waaronder gemeenten, om deskundigen in te huren voor plannen voor restauratie, herbestemming of verbetering van het ontwerp van erfgoedpanden.
De subsidie bedraagt maximaal 80% van de kosten voor planvorming. Het maximale subsidiebedrag is €25.000.
Meer informatie en de actuele voorwaarden zijn te vinden op de website van de Provincie Groningen.
Kennisdeling en ondersteuning
Steunpunt Cultureel Erfgoed
Verbindt en ondersteunt gemeenten met kennis, inspiratie en een netwerk rond erfgoed, monumenten, cultuurhistorie en archeologie.
Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit
Verbindt gemeenten en kennis en ondersteunt bij landschap, stedenbouw, architectuur en ruimtelijke kwaliteit.
Regioarcheoloog
Ondersteunt gemeenten bij hun archeologische taken en deelt kennis over archeologie en de betekenis ervan voor ruimtelijke ontwikkelingen. Dit wordt verzorgd door Libau, voor meer informatie zie www.libau.nl.
Het Erfgoedloket helpt inwoners met vragen over onderhoud, restauratie, verduurzaming, herbestemming en subsidiemogelijkheden. Als gemeente kun je inwoners met vragen over hun erfgoedpand hiernaar doorverwijzen.